شهید مدافع حرم «جواد الله کرمی» متولد دوم تیر ماه سال۱۳۶۰ و اهل تهران بود. او در ۱۹ اردیبهشت سال ۹۵ در جریان حمله نیروهای تکفیری به خانطومان به شهادت رسید. پیکر مطهر این فرمانده شهید بعد از ۴ سال در جریان تفحص پیکر شهدا کشف شد و ۱۰ خرداد ۹۹ به میهن بازگشت.
«زینب اهوارکی» همسر شهید الله کرمی، ۲۱ ساله بود که زندگی مشترکش را با این شهید عزیز شروع کرد و حاصل ازدواجشان دو فرزند به نامهای «علیاکبر» و «زهرا» است. شما مهمان لحظههای شیرین زندگی مشترک بانویی هستید که معتقد است زندگی با «شهید جواد» توفیق بزرگی از جانب خدا برایش بوده و لحظه به لحظه خاطرات شیرین آن زندگی برایش باقی مانده است. مشروح این گفتگو را از زبان همسر شهید بخوانید:
اصلیترین معیار برای ازدواج
ملاک اصلی آقا جواد برای ازدواج، «ایمان و اخلاق» بود. من هم همین معیار را داشتم. در صحبتهای اولیهمان برای ازدواج ایشان از من سوالی نپرسیدند؛ ولی من در مورد تقید به خمس، ولایت فقیه، اخلاق و ... از ایشان پرسیدم و ایشان خیلی خوب توضیح میدادند. وقتی میگفتم شما هم سوالهایتان را بپرسید، با لبخندی جواب میدادند: «بنده شناخت دارم».
چون جاری بنده واسطه ازدواج ما بود و ما در یک محل زندگی میکردیم. از طرفی ایشان با سوالهایی که من میپرسیدم و دغدغههایی که بیان میکردم، شناخت بیشتری نسبت به من پیدا میکردند و جواب سوالهایشان را میگرفتند. یکی از ملاکهای بنده اخلاق بود؛ از ایشان پرسیدم که در کلام و رفتارشان تا چه حد حرمت طرف مقابل را حفظ میکنند؟ گفتند: «من همیشه به اینجور مسائل دقت میکنم. اخلاق در زندگی خیلی مهم است. من قبول ندارم که میگویند فلانی آدم مؤمنی است اما اخلاقش خوب نیست یا اخلاقش تند است. به نظر من کسی که اخلاق ندارد اصلا ایمان ندارد.».
از قبل شنیده بودم در روایات آمده: «کسی که ملاکش برای انتخاب همسر، مال و ثروت باشد، خدا در زندگی فقیرش میکند. کسی که ملاکش مقام و جایگاه اجتماعی باشد، خدا کوچک و ذلیلش میکند. کسی که ملاکش ظاهر و زیبایی چهره باشد، بعد از ازدواج چیزی که دوست دارد را در چهره همسرش نمیبیند. ولی کسی که ملاکش ایمان و تقوا باشد، خدا در زندگی همه چیز را برایش جمع میکند». الحمد لله ملاک ما هم برای ازدواج همین بود و از این رو خداوند در زندگی همه چیز به ما داده بود.
سختیهای زندگی با یک پاسدار
«آقا جواد» وقتی به خواستگاری آمدند، از مأموریتهایی که ممکن است هر سال برایشان پیش بیاید حرف زدند. گفتند شرایط کاریشان طوری است که ممکن است چند هفته یا چند ماه در ماموریت باشند. همین موضوع سبب شد که خانوادهام با وجود علاقهای که به ایشان پیدا کرده بودند کمی مردد شوند. من در خانوادهای مذهبی و انقلابی بزرگ شده بودم. پدر و مادرم از گذشته همواره در راهپیماییها و صحنههای مختلف انقلاب حضور داشتند و برادر بزرگم جانباز جنگ تحمیلی بود. با این وجود فکر میکردند که شاید تحمل این زندگی برای من سخت شود. میگفتند غیبت طولانی همسر در زندگی سختیهای زیادی دارد، بعدها صاحب فرزند میشوید و مسئولیتهای زندگی بیشتر و حضور مرد ضروریتر میشود، ممکن است از پس این سختیها برنیایی!
از من خواستند که خوب فکر کنم و همه جوانب را در نظر بیاورم و سنجیده تصمیم بگیرم.
همه چیز به نظر من بستگی داشت. میدانستم آینده من با همین تصمیم رقم میخورد. آقاجواد نظامی بودند و می دانستم شغلشان با خطر عجین شده است. با اینکه در صحبتهایمان آقاجواد حرفی از شهادت نزده بودند اما من به شهادت ایشان هم فکر کردم. انگار دلم گواهی میداد که شهادت نصیب ایشان خواهد شد و همین امر، تصمیم گیری را سختتر میکرد.
بعد از چند روز فکر و مشورت کردن، بالاخره تصمیم خود را گرفتم؛ «این زندگی را میپذیرم».
برای پذیرش این زندگی ۱۴ دلیل داشتم. یک کاغذ برداشتم و همه آنها را روی کاغذ نوشتم تا بعدها در مواجهه با مشکلات زندگی آنها را به یاد بیاورم. ( اگرچه که هیچ وقت نیاز به این کار نشد.)
نوشتم: «چگونه یک زندگی پراضطرابی که برای خداست را با یک زندگی آرامی که برای دل خودم هست عوض کنم؟!»
نوشتم: «در ۸ سال جنگ تحمیلی، بسیاری از جوانها به جبهه رفتند و مادران و همسران و فرزندانشان چشم به راهشان ماندند و صبر کردند تا به یاری خدا پیروز شدیم. خانوادههای بسیاری در زمان جنگ از آسایش و راحتی خود گذشتند تا ما امروز این آرامش و امنیت را داشته باشیم. اکنون هم افرادی در همان جبههها مشغول جهاد و پاسداری از انقلاب هستند. اگر من آن روزها نبودم اکنون میتوانم نقش خود را ایفا کنم.»
نوشتم: «من با این انتخاب و پذیرش سختی های این زندگی با خدا معامله میکنم.»
نوشتم: «اگر من به خاطر سختیهای زندگی، به ایشان جواب رد بدهم در آن دنیا شرمنده حضرت زهرا (س) میشوم. اگر به من بگویند سربازمان را به خواستگاری تو فرستادیم ولی تو ترسیدی و نتوانستی سختیهای این زندگی را تحمل کنی، جوابی ندارم که بدهم.»
نوشتم: «این همان چیزی است که به دنبالش بودم و آرزویش را داشتم، زندگی که همواره با یاد خداست و رنگ و بوی شهدا را دارد.»
و ...
نظرم را اینطور به مادرم گفتم: «من در زمان انقلاب نبودم و در زمان جنگ، کوچک بودم و نتوانستم خدمتی کنم. اکنون دوست دارم من هم نقشی در انقلاب داشته باشم.» مادرم نظر من را به پدرم منتقل کردند و ایشان هم موافقت کردند.
مراسم عروسی بدون گناه
عروسی ما ۱۸ فروردین ۸۶ همزمان با میلاد پیامبر اکرم (ص) بود. جشن عروسی در یک سالن برپا شد. مراسم عروسیمان به لطف خدا ذرهای گناه نداشت. دلمان می خواست شب اول زندگی مان همراه با نور معنویت باشد و اهل بیت (ع) مهمان مجلسمان شوند. آن شب نمازمان را قبل از آمدن مهمانها در اتاق عقد سالن، اول وقت خواندیم. آقا جواد جلو ایستادند و من به ایشان اقتدا کردم و بعد مراسم همراه با مولودی برگزار شد. آن شب آقا جواد برخلاف آنچه مرسوم است، به مجلس خانمها نیامدند. از قبل قرارمان همین بود. گفته بودند: «من اصلا در مجلس خانمها پا نمیگذارم. اصلا نمیپسندم. هم خانمها به سختی میافتند و هم من معذبم». عکسی از ایشان را که همان روز در عکاسی گرفته بودیم، آماده کردند و در مجلس خانمها گرداندند.
تا مدتها بعد میهمانان میگفتند مجلس عروسیتان خیلی خاطره انگیز بوده و خیلی به ما خوش گذشت.
لذت قناعت
ما در هزینههای ازدواج اصلاً سخت نگرفتیم و از همدیگر توقعی نداشتیم. هم خانواده من به آقا جواد و هم خانواده ایشان به ما سفارش میکردند که خود را به زحمت نیندازید و زیاد هزینه نکنید. به نظرم این توقع نداشتن در ازدواج خیلی برکت میآورد. خیلی چیزها را زن و شوهر بعدها در زندگی و با تلاش و قناعت میتوانند به دست بیاورند. این کار خیلی لذت بخشتر است از اینکه همان ابتدا همه چیز فراهم باشد.
هیچگاه در زندگی دوست نداشتیم غرق مادیات شویم. سادگی برایمان لذت بخشتر از تجملات بود و چیزی که همواره در خرید کردن برای هردوی ما خیلی اهمیت داشت «خرید کالای ایرانی» بود.
در آن زمان ما مستأجر بودیم و حقوق پاسداری آقا جواد هم خیلی ناچیز و البته با برکت بود. زندگی لذت بخشی داشتیم و هیچ کمبودی احساس نمیکردیم؛ چون ایمان در زندگیمان جای داشت و خداوند آرامش حقیقی را به ما هدیه داده بود.
وقتی اولین فرزندمان آقا «علیاکبر» میخواست به دنیا بیاید، مادرم میخواستن طبق رسم و رسوم سیسمونی تهیه کنند. من و آقاجواد از ایشان خواستیم از گرفتن تخت و کمد نوزاد و وسایل غیر ضروری صرف نظر کنند و نهایتا فقط وسایل ضروری را بگیرند. گفتیم: «بعداً که خودمان خانه خریدیم و بچه هم بزرگتر شد، متناسب با نیاز، سلیقه بچه و فضایی که داریم تهیه میکنیم».
حسن خلق
یکی از ویژگیهای رفتاری آقا جواد که مورد تایید همه اطرافیانش بود، تواضع و خوش برخوردی ایشان بود. این حسن خلق را از مادر بزرگوارشان به ارث برده بودند. با همه، چه کوچک و چه بزرگ، با محبت و تواضع برخورد میکردند؛ گویی به رحمت واسعه الهی متصل بود. تا جایی که در توانش بود به دیگران کمک میکرد. همیشه لبخند به لب داشت و با یک برخورد همه را جذب میکرد.
به یاد دارم که یک روز خانم همسایهمان میگفت: «همسرم به خیلی از افراد مذهبی انتقاد دارد ولی همیشه به من میگوید آقا جواد یک مومن بااخلاق است. واقعا اخلاقش آدم را جذب میکند».
اینگونه نبود که ایشان فقط با یک قشر و یک تیپ خاصی از افراد ارتباط داشته باشد؛ با همه جور آدمی ارتباط میگرفت. خیلی از آنها اصلا تیپ و ظاهر مناسبی هم نداشتند. وقتی «آقا جواد» از کنارشان رد میشد، به گرمی با آنها برخورد میکرد و تحویلشان میگرفت. من اوایل ازدواج تعجب میکردم و میگفتم: «چقدر جالب است که با همه تیپهایی سلام و علیک میکنید!» میدیدم که خیلی از این جوانها را جذب کرده بود و آنها چقدر به آقاجواد محبت داشتند.
بعد از شهادت ایشان، یکی از دوستانش میگفت: « اگر ما یک حرف تلخ از آقاجواد شنیده بودیم اینقدر از فراقش دلمان نمیسوخت. اما دریغ از یک حرف تلخ!»
شجاعِ نازک دل!
آقاجواد در بین خانواده و دوستان و آشنایان به خوش اخلاقی معروف بودند، اما ویژگی بارز او در منطقه علاوه بر حسن خلق، شجاعت فوق العادهاش بود.
آقا جواد خیلی روحیه حساس و لطیفی داشت. شاید باور این نکته سخت باشد که یک فرمانده شجاع و دلاور که در میدان نبرد هیچ ترس و باکی ندارد، در زندگی روزمره و در میان خانواده و اطرافیان تا این حد دلسوز، رئوف و دل نازک باشد. طاقت کوچکترین زخمی روی دست و پای بچهها را نداشت و از یک زمین خوردن ساده بچهها، دلش میلرزید و نگران میشد. اینجور مواقع من که یک خانم بودم از ایشان مقاومتر بودم. وقتی «علی اکبر» به دنیا آمد چند ساعت در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان بستری شد و فقط به پدر و مادر نوزاد اجازه ورود میدادند. من که خودم روی تخت بیمارستان بودم و نمیتوانستم به پیش بچه بروم و به همین خاطر، آقا جواد تنها رفته بودند که علی اکبر را ببینند. وقتی وارد بخش شده بود و دیده بود که به دست علی اکبر سرم وصل کردهاند همانجا حالش بد شده بود و روی زمین افتاده بود و پرستارها برای او آب قند آورده بودند. یکبار دیگر هم من حال خوشی نداشتم و به بیمارستان رفتیم ولی ایشان نتوانست تحمل کند و کف بیمارستان نشست. یک وقتهایی به شوخی به ایشان میگفتم: «با این همه دل رحمی چطور میجنگید؟!» میگفتند: «در میدان نبرد اینهمه زخمی و کشته دیدهام، ولی طاقت سختی کشیدن خانواده را ندارم».
تا آن زمان کسی برای ما از شجاعتهای بینظیر ایشان در میدان نبرد نگفته بود و خود ایشان هم هیچگاه از خود تعریف نمیکردند. چون ایشان در سوریه با نیروهای غیر ایرانی کار میکرد و فرماندهی نیروهای غیر ایرانی را به عهده داشت. اما سال ۹۴ وقتی برای اولین بار فرماندهی نیروهای ایرانی را به عهده داشت، خبر شجاعت و دلاوریهایش بین بسیجیها پیچیده بود. شجاعت و بیباکی ایشان باورکردنی نبود. میگفتند آقاجواد حقیقتا شیر میدان است، همه جا خود پیش قدم است، یک تنه به دل دشمن میزند و بعد نیروهایش را وارد میدان میکند. بعد از مجروحیتشان، دوستان و نیروهایش برای عیادت پیش ایشان میآمدند. گاهی از ایشان میپرسیدند: «آقاجواد! واقعا یک ذره ترس هم در دل شما نیست؟» و ایشان میخندیدند و با تواضع همیشگیشان میگفتند: «چرا، خب من هم ممکن است بترسم. خدا آبروی مرا پیش شماها حفظ کرده که اینطور میبینید. ولی بدانید که ترس ما در دل دشمنان بیشتر است و آنها هستند که از ما میترسند.»
این شجاعت و نترسی در کنار آن همه دل رحمی و شفقت برای من یادآور آیه شریفه « أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّارِ رُحَماءُ بَیْنَهُم» (فتح:۲۹) بود.
اولویت حضور در جبهه با متأهلها
گاهی میدیدم که در فضای مجازی یا در صحبتهای گوشه و کنار این حرف مطرح میشود که چرا افرادی که مدام در مأموریت هستند و میدانند که ممکن است شهید شوند، بچه دار میشوند؟! بهتر است جوانهایی که میخواهند به سوریه بروند و آرزوی شهادت دارند، تشکیل خانواده ندهند و فرزند نیاورند! و مسئولین نباید کسی را که فرزند دارد به سوریه ببرند! حتی شنیدم بین برخی مسئولین هم مطرح شده بود که اولویت رفتن به سوریه برای مجردهاست!
اما دیدگاه آقا جواد کاملا متفاوت بود. معتقد بودند که اولویت رفتن به میدان جهاد با کسانی است که فرزند دارند. میگفتند: «ما که فقط رسالت جنگیدن نداریم، بلکه همه مردم یک تکلیفی نسبت به فرزند دار شدن دارند. با توجه به اینکه حضرت آقا هم چندین بار بر لزوم فرزند آوری تاکید کردهاند بهتر است کسانی که مجرد هستند و یا کسانی که ازدواج کردند ولی هنوز بچه ندارد، به جبهه نیایند. اول صاحب فرزند شوند تا از خود نسلی به جا بگذارند و نسل شیعه را هم زیاد کنند و بعد به جهاد بیایند. درست است که بعد از شهادت همسر و فرزندان در سختی میافتند اما در روایت داریم که خدا خود سرپرستی خانواده شهید را به عهده میگیرد.»
آقا جواد خیلی روی فرزندآوری تاکید میکرد. به دوستان و اطرافیان میگفتند: «زیاد بچه بیاورید. حداقل باید چهار بچه داشته باشید». به دوستان مجردش میگفتند: «بروید ازدواج کنید و بچه بیاورید، بعداً بیایید».
توجه به خانواده
به لطف خدا زندگی ما بسیار شیرین و خاطره انگیز و در اوج عاطفه و محبت بود. همیشه با احترام باهم صحبت میکردیم. در طول ۹ سال زندگی مشترک حتی ۹ دقیقه هم با هم قهر نبودیم! فضای خانهمان پر از شادی و صمیمیت بود. گاهی که حرف رفتن به سوریه میشد آقاجواد میگفتند «خیالت راحت باشد، من شهید نمیشوم! چون من خیلی به شما و بچهها وابسته هستم. من فقط برای انجام تکلیف میروم». من هم به شوخی به ایشان میگفتم: «در لحظات آخر یک چیزهایی به شما نشان میدهند که از همه تعلقات دنیایی دل میکنید».
آقا جواد رابطه خیلی عمیقی با بچهها داشت و برای آنها زیاد وقت میگذاشت. با آنها بازی میکرد و به خواستههایشان توجه میکرد. «زهرا» از کوچکی خیلی به بابایش وابسته بود. آن موقع در خانه چهار دست و پا میرفت و خودش را به جلوی پای بابایش میرساند. هرطرف که بابا میرفت زهرا هم به دنبالش میرفت و جلوی پای ایشان قرار میگرفت؛ آقا جواد هم خیلی با محبت رو به زهرا میگفت: «چشم باباجون. چشم .الان بغلت میکنم». همیشه میگفت: « الحمدلله چه بچههای خوبی داریم. اینها برکت خانه هستند. هیچ دردسر و زحمتی برای ما ندارند» بچهها را بغل میکرد و با محبت به آنها میگفت: « ماچطور باید خدا را شکر کنیم که شما را به ما هدیه داده؟»
جمع خانوادهمان آنقدر گرم و صمیمی بود که دوست نداشتیم وقتی در کنار هم هستیم مشغول چیز دیگری شویم. به خاطر همین هیچ کداممان حتی از پیام رسان و شبکه های اجتماعی استفاده نمیکردیم. با اینکه خیلیها به ما توصیه میکردند که تلگرام یا پیام رسانهای دیگر داشته باشید و فعالیت کنید، هیچ کدام از ما نمیپذیرفتیم. آقا جواد میگفتند: «اینجور چیزها آدم را دچار غفلت میکند و از خانواده دور میکند. آدم میخواهد کنار خانوادهاش لذت ببرد». واقعا دوست نداشتیم لحظهای از هم دور بشویم و لذت باهم بودن را با هیچ چیزی عوض نمیکردیم. آقا جواد میگفتند: «خیلی کار این طرف و آن طرف دارم ولی دوست دارم خودم را هرچه زودتر به خانه برسانم تا در کنار شما باشم».
محبت عجیبی که نسبت به خانواده داشت مانع این نمیشد که از تکلیفی که داشتند دست بکشند؛ با اینکه در این سالها بیش از سه بار مجروح شده بودند، باز به سوریه میرفتند و به تکلیفشان عمل میکردند. آیه ۱۷۲ سوره آل عمران میفرماید: «الَّذِینَ اسْتَجَابُوا لِلَّهِ وَالرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ مَا أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذِینَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِیمٌ» کسانی که مجروح هستند و زخمی بر پیکرشان دارند، اما باز دعوت خدا و پیامبرشان را اجابت میکنند و به میدان جنگ برای جهاد میروند، اجر عظیمی نزد پروردگارشان دارند.
خیلی برایم ارزشمند بود که آقا جواد هم چنین مقامی دارند و از مصادیق این آیه محسوب میشدند.
بابا همیشه هست
آقا جواد قبل از شهادت گاهی پیش ما بودند و گاهی هم نبودند. اما بعد از شهادت همیشه پیش ما هستند. حضورشان در خانه به خوبی حس میشود. بچهها هم همین احساس را دارند و از پدرشان کمک میگیرند. چند وقت پیش «زهرا» موقعی که کلاس مجازی داشت، ایرادی در سیستم ما پیدا شد که نتوانستیم به کلاس وصل شویم. زهرا منتظر بود و کلاسش شروع شده بود و دوست داشت از کلاس استفاده کند. با ناراحتی گفت: «کاشکی الان باباشهید اینجا بود و این را درست میکرد». گفتم: «زهرا! بابا که همیشه هستند و جواب شما را میدهند، خب از بابا بخواه». بعد دیدم زهرا زیر لب یک چیزی گفت و بلافاصله مشکل برطرف شد. خیلی خوشحال شد و گفت: «من به بابا شهید گفتم که درست بشه؛ من گفتم!». گفتم: «بله دخترم، بابا همیشه کنارت هست و به شما کمک میکند». دیگر هر زمان مشکلی پیدا میکند زیر لب چیزی میگوید و بعد که مشکل حل شد میگوید: «من به بابا گفتم که این کار انجام بشود».
الحمدالله «زهرا» و «علی اکبر» خیلی به پدرشان و مقام ایشان افتخار میکنند. اصلا حالت ناراحتی و اندوه ندارند و شاد هستند. البته رفتار اطرافیان هم خیلی در روحیه بچها موثر است. زهرا موقع شهادت بابا یک ساله بود و علی اکبر پنج سال داشت. من قبلا با علی اکبر در مورد شهادت صحبت کرده بودم؛ گفته بودم که شهادت آرزوی هر مومنی است و باید برای شهادت و عاقبت بخیری عزیزانمان دعا کنیم و ... به همین دلیل دوست نداشتم بعد از شهادت، بچها اشک و ناراحتی من را ببینند و الحمدلله همینطور هم شد. بعد از شهادت هم خیلی با علی اکبر صحبت کردیم و توانستیم به او آرامش دهیم. زهرا هم وقتی بزرگتر شد از رفتار برادرش الگو گرفت و او هم به لطف خدا همین گونه است.
کلام آخر؛ توفیق زندگی با یکی از اولیای الهی
خداوند این توفیق را به من داد که ۹ سال در کنار یکی از اولیای الهی زندگی کنم و خدا را به خاطر این توفیق بزرگی که نصیبم کرد شکر میکنم. زندگی کردن در کنار یک شهید و یک ولی خدا چیز کمی نیست. تک تک لحظههایش زیباست. اگر الان هم به عقب برگردم با اطمینان و بدون هیچ شک و تردیدی این زندگی را انتخاب میکنم.
من همیشه ترس این را دارم که خدای ناکرده یک روزی مسیر و راه ما از راه شهدا فاصله بگیرد و از این بابت به خدا پناه میبرم و از خداوند کمک میخواهم. چون فرزند شهید و همسر شهید بودن به خودی خود ارزشی ندارد. به قول سردار دلها حاج قاسم، خانواذه شهدا باید شهیدشان را در خودشان متجلی کنند. این ارزش است و باید به دنبال تحقق این ارزش باشیم.
ان شاءالله خدا راه ما را لحظهای از راه شهدا جدا نکند و انشاء الله عاقبت بخیری و شهادت نصیب ما و همه آرزومندان بشود.
