اخیراً چند تن از هنرمندان سرشناس کشور سخنانی توهین آمیز به شأن و ماهیت عمل شهدای مدافع حرم داشتند که با اعتراض و خشم اجتماعی گسترده رو به رو شد. افزایش فشار مردمی و موجهای اجتماعی علیه این هتاکان، آنان را وادار به عقب نشینی و اتخاذ رفتار تازهای نمود. «افتراق و جداسازی شهدای مدافع حرم از شهدای دفاع مقدس» و ابراز ارادت به شهدای دفاع مقدس، ترفند خوبی به نظر میرسید تا این هتاکان بدون عذرخواهی از جریحه دار کردن عواطف جامعه، خود را از زیر بار هجمه اعتراضات برهانند! این حرکت را در واقع باید فاز دوم از طرحِ جابهجایی مرزهای «مفهوم شهادت» توسط جریان مذکور دانست. مدتی پیش نیز به طور همزمان چند تن از افراد شناخته شده عرصه هنر اقدام به استفاده از لفظ شهید برای مصادیقی خارج از چارچوب حقیقی و مسلّم آن کردند که اگر چه مسبوق به سابقه بود اما صراحت، همزمانی بین چند شخص و مصداقهای عجیب و هدفمند آن اقدامی کاملاً جدید بود و حیرت جمعی را برانگیخت.
برای روشن شدن اهداف این حرکت بهتر آن است نخست به بیانی کوتاه از مفهوم حقیقی«شهادت» اشاره کنیم که بر پایه آیات و روایات تعریف شده است. در آیات۱۹حدید، ۲۲حج، ۴۶یونس و بسیاری آیات دیگر قرآن کریم «شهید» و ریشه آن «شهد» از اوصاف خداوند برشمرده شده است که از این آیات و روایات وارد شده پیرامون آن دو نتیجه کلی تفسیر شده است: اولاً هر عمل و مبارزه و احیاناً مرگی را خلاف مسیر، مصالح و دستورات دین خدا نمیتوان از مصادیق شهادت دانست. ثانیاً ضریب تأثیر مؤلفههای زمان و مکان در تعریف شهادت در راه اسلام و نظام اسلامی و تعیین مصادیق آن، صفر است.
پس با وجود چنین بدیهیاتی، هدف از طرح و عملیاتی کردن زنجیره «افتراق میان شهدای دفاع حرم و شهدای دفاع مقدس» چیست؟ ذکر چند نکته در فهم این رفتارها گره گشاست:
۱- هر تفکری دارای ابزارهای انسانی و غیر انسانی جهت پیادهسازی اهداف خود در جوامع است که به دو صورت برنامهریزی شده و خودجوش عمل میکنند. تضعیف جریان اسلام گرا در منطقه و میل به سمت به انقیاد در آوردن دوباره خاورمیانه نیز از آن دست اهداف کلانی است که نیاز به زمینهسازی و ایجاد خرده ساختارهایی درون جوامع ناهمگرا با خود- مانند ایران- دارد تا اهداف خویش را تحقق بخشد. این جریان در کشور ما در حیطه فکری و فرهنگی از دو راهبرد سود میجوید: مرحله نخست دستکاری ماهوی و جابهجایی مفهوم شهادت و شهادت طلبی و ارائه یک فرمول تازه و تحریف شده برای آن است و دوم جایگزینی مصادیق جدید در تعریف و فرمول جدید که نتیجه آن به چالش کشیدن شهدای مدافع حرم و در آن سوی سکه چسباندن برچسب شهید به فرقههای شبه دینی، آشوبگر و به ظاهر ملی خواه است!
بدون شک این پروسه قادر است تزلزلی هویتی پیرامون ارزشها و ارزشگرایی ایجاد کند و ایران را پیرامون مسائل کشورهای اسلامی چون سوریه، یمن، فلسطین و... عقب نگه داشته و کم اثر سازد.
۲- مفهوم شهادت مقولهای در ارتباط مستقیم با «قدرت درونی» کشور است. یکی از اهداف معاندان نظام جمهوری اسلامی از به چالش کشیدن گاه و بیگاه مفهوم ارزش گرایی، شهادت و امثال آن چه به صورت مفهومی یا مصداقی، حمله به مرزهای قدرت و اقتدار درونی ایران اسلامی است. با تخریب و تضعیف شهادت طلبی و دگردیسی هویتی آن، در حقیقت یک جنگ فکری گسترده علیه تفکری که حاضر است برای مراقبت از مرزهای ملیتِ اول خود- اسلام- با ارزشترین دارایی یعنی جان خویش را در اوج گمنامی ارزانی کند، آغاز شده است؛ جمعیتی که اغلب جریان جوان و انقلابی هستند.
۳- تلاش برای جداسازی و غربال شهید دفاع مقدس از شهید دفاع حرم در حقیقت یک راهبرد مراقبه سیاسی است که قادر است تفکرات همسو چون معاندان، ملی گرایان صرف و ... را در یک هاله شناور اجتماعی نگه دارد. هم رگههای به ظاهر اعتقادی و ریشهای برای خود بتراشد و هم اهداف سیاه خویش را آسانسازی کند. بدین وسیله با قرار دادن خود میان حق و باطل و ایجاد جو تردید در سطح عموم از حیات خود مراقبت کرده و از سیلی خشم جامعهای که مذهبی گرایی در بطن آن است، خود را نجات دهد.
۴- جریانِ جداساز از پاسخ به یک پرسش اساسی ناتوان است. نگرش شهدای دفاع مقدس و خانواده و جامعه وابسته بدانها پیرامون مفهوم دفاع چیست؟!
دکتر ابراهیم متقی در دانشگاه تهران در پژوهشی که نگرش رزمندگان دفاع مقدس حول دفاع و شهادت را از ورای آثار و وصیتنامههای آنان میسنجد، نشان میدهد: شهدای دفاع مقدس هر گونه مرگ یا قیام بحق و عدالت را که در راه خدا و در قالب گفتمان انقلاب اسلامی باشد- فارغ از مکان و ملیت- همارز با دفاع مقدس میدانند. رمضانعلی کاووسی ازجانبازان دفاع مقدس در مقدمه کتاب خودمی نویسد: «اگر ارزش و جایگاه شهدای مدافع حرم از شهدای دفاع مقدس بیشتر نباشد، کمتر نیست. شرایط زمان جنگ تحمیلی با حال حاضر متفاوت بود. آنجا مقوله دفاع واضح بود و نیازی به فهم و تبیین دقیق موضوع وجود نداشت اما امروزه درک ضرورت دفاع از مرزهای گسترش یافته اسلام در منطقه مسئلهای نیست که هر ذهنی آن را فهم کند.»
منبع: جوان آنلاین
