پایگاه اینترنتی روزنامه رای الیوم لندن در مقاله ای به قلم عبدالباری عطوان نوشت: روسیه جنازه خلبان جنگنده سرنگون شده خود به دست نیروهای وابسته به «هیئت تحریر الشام» را در منطقه سراقب در حومه حلب بازگرداند درحالیکه ترکیه در این زمینه نقش مهمی بازی کرد.
بعید هم نیست آنکارا لاشه هواپیما را نیز برای پاسخ مثبت به خواسته روسیه بازگرداند.ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه که خلبان سی وسه ساله را قهرمان توصیف کرد زیرا تسلیم نشد و خودش را با بمب دست سازی که در اختیار داشت، منفجر کرد، سکوت اختیار کرد و می خواهد لاشه هواپیما را بطور کامل تحویل گیرد تا بررسی کند و از نوع موشک استفاده شده برای سرنگونی آن مطمئن شود که آیا موشک آمریکایی از نوع استینگر بود یا سام روسی قدیمی بود ، مطمئن شود.
دو نگرش اکنون در حال بررسی است. نخست احتمال دارد موشک ساخت آمریکا باشد که جبهه النصره از طریق گروه ثالثی به آن دست یافته است تا مانع پیشروی نیروهای سوری تحت حمایت نیروی هوایی روسیه به سوی قلب شهر ادلب آخرین سنگرهای اصلی مخالفان سوری در شمال غرب سوریه شود در حالیکه نظر دوم نیز بعید نیست.
دیدگاه دوم این است که امکان دارد موشک از نوع موشک روسی قدیمی باشد که در انبارهای ارتش سوریه موجود بوده و به دست مخالفان افتاده است یا اینکه از اوکراین آمده باشد.
خبرهایی که خبرگزاری «رویترز» شب دوشنبه به نقل از فرمانده ائتلاف نظامی حامی بشار اسد رئیس جمهور منتشر کرد نشان می دهد ارتش عربی سوریه پدافندهای هوایی جدید و موشکهای ضد هوایی را در جبهه های حلب و ادلب مستقر کرد که سراسر شمال سوریه را پوشش می دهد.
این اقدام نشان می دهد روسیه حتما در ادلب انتقام هواپیمای ساقط شده و خلبانش را خواهد گرفت و تجمعات جبهه النصره را بطور کامل نابود خواهد کرد؛ شبیه به کاری که تقریبا یک سال قبل در شرق شهر حلب انجام داد.
سوالی که در اینجا مطرح می شود درباره افزایش استقرار پدافند هوایی سوریه در منطقه به همراه سامانه های موشکی جدید است به ویژه اینکه جبهه النصره جنگنده هایی در اختیار ندارد که از این موشکها برای ساقط کردنشان استفاده کند.
پاسخ را می توان از اظهارات فیصل مقداد معاون وزیر امور خارجه سوریه استخراج کرد. وی اندکی قبل از حمله ترکیه به منطقه عفرین تهدید کرد (نیروهای سوریه ) هر جنگنده ترکیه ای را که حریم هوایی سوریه نقض کند ساقط خواهند کرد. این اظهارات با تهدیدهای ترکیه در این زمینه همزمان شد.
تنها هواپیماهایی که حریم هوایی سوریه را در منطقه عفرین نقض کرده اند هواپیماهای جنگی ترکیه هستند که مواضع وابسته به نیروهای مدافع خلق کردی را بمباران می کنند و فرماندهی این منطقه از نیروهای سوریه خواست برای دفاع از این شهر سوری در مقابل تجاوز ترکیه مداخله کند اما به نظر می رسد روسیه از سوریه خواست به این درخواستها پاسخ مثبت ندهد. همچنین برخی خبرها نشان می دهد روسیه و ترکیه با هم معامله کردند که براساس این معامله نیروهای روسی از این شهر خارج شدند.
تصور نمی کنیم سوریه بتواند چنین سامانه های موشکی را بدون هماهنگی با متحد روسی اش گرد آورد در حالیکه روسیه عزم خود را جزم کرد جبهه النصره را که بر ادلب سلطه دارد، نابود کند.
این پیام مشترک روسیه وسوریه به ترکیه است که آنکارا را از مقابله با حمله ارتش عربی سوریه بر حذر داشتند به این معنی که جنگنده های ترکیه با خطر ساقط شدن از طریق موشکهای جدید سوریه روبرو خواهند بود. این مساله اشاره واضحی به این نکته است که موشکها ممکن است از نوع اس سیصد یا اس چهارصد روسی باشد.
آنچه در بالا گفته شد صرفا تحلیل و پیش گویی است اما امر قطعی این است که انتقامگیری روسیه به ناچار انجام خواهد شد مگر اینکه رئیس جمهور روسیه غرامت بزرگی دریافت کند و آن سر جبهه النصره و متحدانش در ادلب است که ترکیه در سینی طلا تقدیمش کند.
این امر به سه دلیل بعید نیست: نخست اینکه عملیات نظامی ترکیه در عفرین هنوز به قوت خود باقی است و به سبب مقاومت سرسختانه، پیشرویهای قابل انتظار را نداشته و ترکیه متحمل تلفات جانی سنگینی شده است. دوم اینکه واشنگتن همه تهدیدهای ترکیه را رد کرد. سوم اینکه ترکیه قبلا امتیازاتی به روسها در شرق حلب داد و برای حمایت از متحدانش از میان جنگجویان النصره و ارتش(به اصطلاح) آزاد سوریه مداخله نکرد تا متحد روس را عصبانی نکند و از خروج این جنگجویان با اتوبوسهای سبز رنگ به ادلب به همراه سلاح های شخصی سبک حمایت کرد و این به معنی عملگرا بودن ترکیه است که منافع ترکیه را فراتر از هر منفعتی قرار می دهد.
نیروهای ارتش سوریه فرودگاه ابوالضهور را باز پس گرفتند و در منطقه سراقب پیشروی کردند و دهها و شاید صدها روستا را در حومه ادلب باز پس گرفتند تا برای حمله قاطع به این شهر آماده شوند.
این حمله در انتظار چراغ سبز روسیه است که ساقط شدن جنگنده سوخوی روسی از سوی جبهه النصره سبب می شود حتما در روزهای آینده مسکو این چراغ سبز را صادر کند.
پوتین همه برگها را در دسترس نگاه می دارد در حالیکه اکنون خویشتن را به زیور خویشتنداری آراسته است و نمی خواهد پیش از دست یافتن به ادله محکم و انجام محاسبات دقیق دست به اقدامی بزند و این البته بدان معنی نیست که واکنش روسیه به اهانت سرنگون کردن جنگنده اش بیش از آنی باشد که بسیاری پیش بینی می کنند مگر اینکه غرامت ، بزرگ و حتی خیلی بزرگ باشد و نامش بازپس گیری ادلب و پایان بخشیدن به عمر« دولت النصره» از راه صلح یا از راه جنگ باشد.
منبع: عصر دیپلماسی
