کتاب «نجمه پلاره» از سری کتابهای زندگینامه شهدای پاکستانی مدافع حرم است که در آن تلاش شده تصویری بدیع و مغفول مانده از زندگی یکی از شهدای پر افتخار لشکر زینبیون به تصویر کشیده شود. زهرا آقازاده نژاد، نویسنده این کتاب کوشیده داستان زندگی یکی از فرزندان نجیب و مقاوم انقلاب اسلامی از بدو تولد در منطقه پاراچنار تا آسمانی شدن در جبهههای مقاومت در سوریه را به صورت خلاقانهای روایت کند؛ روایتِ زندگی شهید «افتخارحسینِ» پاکستانی. خانم آقازادهنژاد البته در مسیر این روایتگری، با چالشهای متعددی هم مواجه بوده که بخشی از آنها را در گفتگو با حریم حرم بازگو کرده است:
خانم آقازاده نژاد، خیلی مختصر خودتان را معرفی میفرمایید.
زهرا آقازادهنژاد هستم، متولد پنجم مرداد سال 1362. پس از گذراندن دوران طلبگی در جامعه الزهرا (س)، در دانشگاه پیام نور قم در رشته ادبیات تحصیل کردم.
از کی به طور حرفهای وارد عرصه نویسندگی شدید؟
در جامعه الزهرا (س) عضو گروه قلم و اندیشه شدم و در دورههای متعدد نویسندگی از جمله دورههای تخصصی داستان نویسی و نویسندگی خلاق شرکت کردم. حدود پنج سال است که در جامعه و مراکز مختلف آموزشی در حال تدریس نویسندگی و دوره خلاقیت در نگارش هستم. کتاب «نجمه پلاره» اولین کتاب من هست و قبل از آن در حوزه نگارش با مجلات همکاری داشتم. ولی اصلی ترین فعالیت من تدریس بود. پیشنهاد این کتاب از طرف انتشارات شهید کاظمی مطرح شد و توفیق نوشتن کتاب شهید «افتخارحسین» هم نصیب من شد.
نگارش زندگینامه یک شهید غیر ایرانی قطعا سختیهای خاص خودش را داشته؛ چطور توانستید با خانواده، دوستان و همرزمان شهید «افتخارحسین» ارتباط برقرار کنید و در این مسیر با چه چالشهایی مواجه بودید؟
نوشتن کتابهای شهدای زینبیون توسط واحد فرهنگی لشگر زینبیون کلید خورد. مصاحبهها توسط گروه خانم عارفنژاد با خانواده شهدا و همرزمان شروع شد و با کمک دوستان پاکستانی ترجمه شد. خانواده شهید «افتخارحسین» در پاراچنار پاکستان ساکن بودند؛ این دوستان از فرصت اندک حضور خانواده در ایران استفاده کرده و مصاحبهها را گرفتند و فایل مصاحبه را در اختیار نویسنده قرار دادند. چالش دیگری که دوستان بخش مصاحبه با آن مواجه بودند مصاحبه با همرزمان شهید بود که گاها به دلیل مسائل امنیتی از مصاحبه سر باز میزدند.
درباره گروه مصاحبه کننده بیشتر توضیح میدهید.
خانم عارفنژاد یک گروه مصاحبه و ترجمه داشتند که در فاصله کوتاه حضور خانوادههای شهدا در زمان تدفین شهید یا سفر زیارتی که خانوادهها به ایران میآمدند، با آنها مصاحبه می گرفتند؛ ما با خود خانم عارفنژاد و پدر ایشان در ارتباط بودیم و افراد زیادی از گروه آنها را نمیشناسم.
بخش قابل توجهی از روایات کتاب، از زبان دختر شهید نجمه است، آیا این موضوع به سلیقه و خواست خودتان بوده است یا چون دسترسی گروه مصاحبه کننده به ایشان نسبت به دیگر اعضا و همرزمان شهید آسانتر بوده است، راوی اکثر خاطرات دختر شهید هست؟
من بعد از مطالعه و بررسی مصاحبهها و زندگی شهید از این طریق به این نتیجه رسیدم که بعد خانوادگی شهید پتانسیل بررسی بیشتری دارد. مردم پاراچنار که همه شیعه و همینطور وفادار به جمهوری اسلامی ایران هستند در خانه و زندگی خود در خط مقدم جنگ با داعش بودند. بنابراین به نظر من باید به این نکته مهم توجه میشد. بنابراین محوریت داستان خانوادهای پاراچناری است با مشکلات و سختیهایی که با آن رو به رو هستند. ما برای آشنایی با تاریخ و مردم پاراچنار پاکستان در واحد فرهنگی زینبیون جلسات توجیهی زیادی داشتیم که دوستان مسلط به این امر کمک زیادی به ما کردند. پاراچنار خیلی پیشتر از سوریه با داعش در جنگی نابرابر بودند. بنابراین راوی کتاب دختر خانواده است که خود شاهد تمام این وقایع هم بود.
به نظر میرسد اینکه مستندات زیادی از همرزمان شهید در اختیار شما قرار داده نشده بود، یک نوع توفیق اجباری بوده تا شما فضا را به سمت زادگاه شهید یعنی پاراچنار ببرید.
بله؛ مصاحبهها بیشتر از خانواده شهید بود و تعداد کمی از همرزمان حاضر به مصاحبه شده بودند و به نظر من اینکه این کتاب بیشتر در پاراچنار و در بین خانواده میگذرد به جذابیت کار کمک بیشتری کرده چون خواننده با فضایی جدید و تجربه نشده مواجه است.
کدام بخش یا خاطره از زندگی این شهید پاکستانی برای خودتان جذابتر بود؟
شاید ما از طریق رسانهها از اتفاقات سوریه اطلاعاتی داشته باشیم ولی اغلب از پاراچنار چیزی نمیدانیم در حالیکه این سرزمین سالهاست با پدیده نامیمون داعش دست به گریبان است. پاراچنار برای من جذابترین قسمت از کتاب است چون خودم هم قبل از این، از این سرزمین مظلوم چیزی نمیدانستم.
اینکه معتقد هستید مردم پاراچنار قبل از سوریه با داعش مواجه بودند، دقیقا منظور خود داعش است یا به طور عامتر گروههای تروریستی تکفیری؟
خود مردم پاراچنار از آن افراد با عنوان داعش و تکفیری نام میبردند که چگونگی ظهور این افراد به تفصیل در کتاب توضیح داده شده است.
آیا باز هم از شهدای غیر ایرانی مدافع حرم بخصوص زینبیون خواهید نوشت؟
من معتقدم که خود شهدا باید توفیق نوشتن کتابهایی با این موضوع را نصیب ما کنند و ما فقط واسطهای کوچک هستیم. اگر باز هم این توفیق را پیدا کنم انشاءلله به لطف خود شهدا خدمتگزار خواهم بود.
در پایان اگر نکتهای باقی مانده، بفرمایید.
کتابهای زینبیون شروع خیلی خوب و تاثیر گذاری بود که با اقبال خوبی هم مواجه شد از مشکلاتی که در نگارش کتاب وجود داشت قبل از این صحبت شد ولی به نظر من این لشگر مخلص و شجاع جای کار بیشتری دارد. که با برطرف کردن موانع انشاءلله اتفاق خواهد افتاد.
