مستند «نه کوچک نه بزرگ» اثری است که به شرح زندگی یکی از فرماندهان ارشد لشکر فاطمیون می پردازد و لایه های مختلف زندگی مجاهدین افغانستانی را به تصویر می کشد؛ اثری که در این دوره از جشنواره حقیقت دیده نشد و با کم لطفی صورت گرفته حتی نتوانست در بخش جایزه شهید آوینی حضور پیدا نماید. همین امر اسباب گفتگوی با کارگردان جوان این اثر را فراهم ساخت.
مستند «نه کوچک نه بزرگ» به کارگردانی رمضانی مقدم و تهیه کنندگی مهدی خالقی از تولیدات مرکز رسانه فاطمیون است که به زندگی شهید «سید محمدحسن حسینی» از مدافعین حرم لشکر فاطمیون می پردازد و لایه های مختلف زندگی مجاهدین افغانستانی را به تصویر می کشد. این مستند روایتی از شهید حسینی با نام جهادی «سیدحکیم»، فرمانده اطلاعات و عملیات تیپ ابوالفضل لشکر فاطمیون است.
رمضانی مقدم درباره ساخت این مستند به خبرنگار ما می گوید: سال ۹۵مجموعهای تلویزیونی در شبکه افق ساخته شد که به زندگی فرماندهان لشکر فاطمیون می پرداخت. من درامپرداز و مشاور کارگردان برخی قسمت های این مجموعه بودم. همراهی در ساخت این مجموعه مستند سبب آشنایی من با شخصیتهای مهم فاطمیون شد. در این میان سید حسن حسینی با نام جهادی «سید حکیم» شخصیت عجیب و جذابی بود که ویژگی های خاص خودش را داشت.
او در ادامه گفت: اسلام بدون مرز، کلید واژهایست که نیروهای برآمده از دل مهاجران افغانستانی را برای دفاع به سوریه کشاندهاست. امروز نام فاطمیون پیوند خورده با اسلام بدون مرز و مکتب انقلاب اسلامی است. نامی که فراتر از فرماندهان و بدنه نظامی است. نامی که بیش از نظامیگری بر اعتقاد افراد تکیه دارد.
به گفته رمضانی مقدم، شهید حکیم از زمان تشکیل لشکر فاطمیون، حضور داشت و جزو فرماندهان متاخر شهید است از اینرو به واسطه او می شد تاریخچه ای مختصر از فاطمیون را روایت کرد.
این مستندساز خاطرنشان می کند: وارد مرحله پژوهش شدیم، با افراد مختلف مصاحبه های طولانی گرفتیم و آرشیوی از فیلمهای موبایلی و تصاویر گروه رسانهای فاطمیون در رابطه با این شخصیت را جمع آوری کردیم که حاصل تلاش حدودا یک ساله، ما را با حجم عظیمی از اطلاعات درباره سید حکیم روبرو کرد.
او درباره فرم انتخابی برای روایت مستندش توضیح می دهد: معمولا مستندسازان به واسطه فرمهای تصویری یا ابداعات به روز فیلمسازی، سعی در ایجاد جذابیت دارند ولی وقتی پژوهش ما کامل شد، احساس کردم که این فرمها باعث می شود واقعیت را نتوانم به مخاطب انتقال دهم. در و اقع از هر عنصری که موجب جذابیت شود اما بین مخاطب و محتوا فاصله بیندازد، پرهیز کردیم تا اثر تصنعی و ساختگی نشود. بنابراین سعی کردیم که فرم روایت در عین پیچیدگی، ظاهر ساده ای داشته باشد.
ایشان افزود: ما با حذف مصاحبه های تصویری و کنار هم گذاشتن فیلمها و تصاویر به جامانده از سید حکیم سعی کردیم روایتی واقعی و جذاب بسازیم در واقع آنچه باعث پیچیدگی کار شده، دقت در خلق عنصر درام و روایت سینمایی است.
رمضانی مقدم می گوید: کسانی که به دنبال تصاویر آرام، زیبا و چشم نواز هستند به سینمای نیایند. کسانیکه درجستجوی موسیقی حزنانگیز و لحظات احساسی اغراقآمیز هستند، سراغ تماشای این مستند نیایند. کسانیکه قصد دیدن فیلمی با شعارهای درشت، تصاویر جنگی و موسیقی هیجانانگیز دارند، وقتشان را هدر ندهند. مستند ما قصه ای ساده اما واقعی را بدون اسطوره سازی و شعارزدگی روایت می کند. سعی کردیم که واقعیت ها را در فیلم نشان دهیم و اطلاعات را در فرمی بریزیم که با بازنمایی واقعیت، شاهد کمترین حضور کارگردان در اثر باشیم در واقع اطلاعات به شکلی هنری و درامپردازانه در فیلم چیده شده است.
او عنوان می کند: می خواستیم قصه ای در دل جنگ را روایت کرده و آنچه در واقعیت وجود داشته را بازنمایی کنیم، به همین دلیل تصاویر ساعتها مصاحبههای ضبط شده را در کار نمی بینید. ما بنا داشتیم واقعیت بدون سانسور را بازنمایی کنیم و روایتی قصه گو را در دل ماجراهای پیچیده جنگ نشان دهیم. روایتی که بدون ترس از مشکلات و فراغ صحبت میکند. مستندی که بدون روتوش آدمها را با ویژگیهای مثبت و منفی نشان میدهد. فیلمی که شکستها را سانسور نکرده و در کنار پیروزیها تصویر میکند.
رمضانیمقدم در پایان درباره اینکه شخصیت شهید سیدحسن حسینی را چطور یافته است، می گوید: سید حکیم نقل قولی شنیدی درباره شهادت بازگو میکند؛ «شهادت چیزی نیست که دنبالش بگردی؛ یه لباس تک سایزه، اگه بزرگی یا کوچیک باید سعی کنی اندازه بشی ...» بنظرم سید حکیم همین است، یک آدم معمولی که لحظات نابی را در زندگی اش می سازد. او سیگار می کشد، شوخ طبعی خاص خودش را با دوستان و اعضای خانواده اش دارد و برای گذران زندگی اش تلاش می کند. آدمی که نه شعار میدهد و نه اغراق می کند بلکه خودش است، این شخصیت بسیار جذاب است.
او یادآور می شود: بدون تردید خون شهدای مدافع حرم به جامعه مهاجرین افغانستانی عزت بخشیده است. این جامعه باید آثار هنری فراوانی داشته باشد تا هم خودشان با الگوهایشان بیشتر آشنا بشوند و هم نگاه جامعه ایرانی نسبت به آنها تغییر کند.
منبع: سینما پرس
