دو طرف جنگ در ترازو

خیال است دیگر، سیّال و رها. قضیه را از آن طرف نگاه می‌کند، می‌بافد و می‌پردازد و من را هم دنبال خودش می‌برد. بچه‌هایی که اینجا در سوریه هستند، در خانه‌هایشانند. مدافعین را می‌گویم. پا روی پا انداخته و با تئوری جنگ بین دو کشور دیگر به ما مربوط نیست، اخبار را از خانه‌هایشان دنبال می‌کنند. اخبار جنگی که استان به استان سوریه را می‌بلعد و جلو می‌آید تا به ایران می‌رسد. شهرهایمان فتح می‌شود و روی درودیوار و هرجا دستشان می‌رسد، پرچم می‌کوبند و می‌نویسند، «جئنا لنبقی¹». مردها را جدا می‌کنند و در میدان اصلی شهر جلوی چشم خانواده‌هایشان، سر می‌برند. بعد داعش می‌ماند و جوی خون راه افتاده و زن‌ها و بچه‌های این مردها. بعدش را می‌دانید، من هم می‌دانم. پس نمی‌گویم. نه از سر دانستن، از طعم تلخی که کلمات را می‌خشکاند و روی کاغذ می‌نشاند. حالا ما اینجا از المیادین تا البوکمال را فتح کرده‌ایم. کسی را هم سر نبرده‌ایم. ماییم و زنان و بچه‌های مردهای جبههٔ مقابل چه می‌کنیم؟

منطقه به منطقه می‌گردیم و این‌ها را سوار کامیون می‌کنیم و می‌آوریم الهری. این‌ها یعنی آن‌ها که در تحقیقات ثابت شده داعشی‌اند. آن‌ها که وقتی می‌پرسیم پدر یا همسرت کجاست؟ می‌گویند: «مع داعش.» روزی 100-150 نفر از زن‌ها به این منطقه آورده می‌شوند. با بغچه‌ای بزرگ و بسته شده دور کمرشان. پشت این بچهٔ شیرخواره‌شان است و دور کمر، خرت‌وپرت‌هایشان. از شهرهای فتح شده از المیادین تا نقطهٔ مرزی با عراق، جمعشان می‌کنیم در اینجا تا نظارت روی نیمهٔ دیگر نیروهای داعش راحت‌تر شود. حالا چرا الهری؟ چون مثل یک ظرف بسته است. ظرفی مابین البوکمال و القائم عراق. جادهٔ البوکمال به سمت شرق و المیادین که دست ما است و مسدود. به سمت غرب و القائم عراق هم، مسدودتر و دست عراق. شمال، فرات است و تحت تسلط ما و داعش که هر جنبنده‌ای را می‌زنیم. جنوب هم تا چشم کار می‌کند بیابان. اینها الهری را به ظرف بسته تبدیل کرده است. خب داعش جای ما بود با این ظرف بسته که صدایش به هیچ کجا نمی‌رسد چه می‌کرد؟ نهایت انصافش یک گور دسته‌جمعی در بیابان بود. تازه بدون درنظرگرفتن وقایع تلخ قبل از رسیدن به این گور. حالا ما با این ظرف چه کرده‌ایم؟ چادر که علم کرده‌ایم برای اسکانشان هیچ، آب و دانه هم گذاشته‌ایم برایشان.

1- آمده‌ایم که بمانیم.

بریده‌ای از کتاب «همسایه‌های خانم جان»؛ روایت پرستار احسان جاویدی از یک تجربه ناب انسانی در خاک سوریه (صفحات 69 و 70)
نویسنده: زینب عرفانیان
انتشارات: شهید کاظمی