حریم حرم - زینب شعبانی: «جاده یوتیوب» عنوان تازهترین اثر منتشرشده «محمدعلی جعفری» و روایت سفر پرماجرای او به سوریه است. تاکنون ابعاد مختلف زندگی شهدا و روایت کارزار سوریه به شیوههای گوناگونی در قالب کتاب وارد بازار نشر شدهاند که میتوان به کتابهایی از زبان مادران شهدا، دوستان و همرزمان شهدا، روایت داستانی زندگی شهید از زبان همسرش و فراتر از آن، تبدیل زندگینامه شهدا به رمانی بلند و خواندنی اشاره کرد. اما در میان انبوه این آثار، روایت جنگ سوریه به شکل «سفرنامه نویسی» کمتر موردتوجه قرارگرفته است.
شاید بتوان گفت «جاده یوتیوب» از این حیث، اثری نو و بدیع به شمار میآید. نویسنده برای خلق این اثر، در سال 96، شخصاً به سوریه سفر میکند، دستبهقلم میشود و حوادث و اتفاقات این جنگ را بدون واسطه و دستاول بر روی کاغذ میآورد.
مخاطب در «جاده یوتیوب» با نویسنده و دوست مستند سازش از تهران تا قلب معرکه جنگ در سوریه همراه میشود و تب و تاب یک سفر هیجانانگیز را تجربه میکند. نگارنده که پیشازاین کتابهای «عمار حلب» و «قصه دلبری» را در رابطه با شهید «محمدحسین محمدخانی» به رشته تحریر درآورده است، در این سفر به دنبال گرداوری اطلاعات افزونتری درباره این شهید والامقام است. او باهدف مصاحبه با همرزمان شهید و آشنایی نزدیک با فضای جنگ در سوریه قدم درراه این سفر مهیج مینهد. خوشبختانه در جمعآوری اطلاعات دسته اول و جذاب در مورد این شهید و چندی دیگر از شهدا موفق هم میشود.
میتوان گفت روایت این خاطراتِ ناگفته از زبان همرزمان شهید «محمدحسین محمدخانی» از برجستگیهای کتاب به شمار میآید؛ شهیدی که بر قلب نیروها فرماندهی میکرد؛ از حمایت مادی و معنوی همرزمان ایرانی و غیر ایرانیاش دریغ نمیکرد؛ پایین پای نیروها میخوابید؛ هر نیرویی که با او آشنایی اندکی هم داشت قلباً به او علاقهمند میشد بهگونهای که اکنون در کتاب با بغض از خاطرات مشترکش با شهید میگوید.
مضاف بر اینها، نگارنده موفق میشود سفرنامهای نفسگیر را خلق کند آنچنانکه مخاطب را تا پایان کتاب میخکوب نگهمیدارد. برخلاف انتظار، لحن نویسنده و سبک و سیاق سفرنامه چندان خشک و کسالتبار نیست. نگارنده تمام همت خود را صرف کرده است که قلم طنزگونه و خودمانیاش به جذابیت کتاب بیفزاید. او با این کار کوشیده است که لحظاتی از سفر به یک منطقه ناامن را دستمایه طنز قرار دهد و لذت مطالعه یک سفرنامهی پرماجرا و گاها دلهرهآور و درعینحال طنزگونه را برای مخاطب به ارمغان آورد.
نکته قابلتأمل دیگر در این سفرنامه این است که مخاطب بهوضوح سختی حضور در یک منطقه کاملاً ناامن را حس میکند. این بریده از کتاب گویای این مدعاست:
«توی اتوبان یک جایی را شبیه خاکریز بسته بودند. وقتی ازش رد شدیم اسماعیل گفت: «قبلاً وسطای این اتوبان میرفتی تو دل دشمن. اگه یکی منطقه رو نمیشناخت، میرفت اسیر میشد. جاده رو بسته بودن که اشتباه نرن.» وقتی اسی دور زد، اسماعیل خندید: «با عمار و رفقا اصطلاحی داشتیم که به اینجور جاها میگفتیم: جاده یوتیوب. اگه بری میذارنت رو صندلی، سرتو میبرن و فیلمتو میذارن تو یوتیوب!» »
و جملهای که در چندین جای کتاب تکرار میشود: «جبهه النصره جنازهها رو نگه میدارن برای تبادل و سوءاستفاده. داعشیها هستن که فقط سر میبُرن و جنازه رو وِل می کنن به امون خدا!»
درنهایت، وقتی مخاطب کتاب را میبندد نفسی عمیق خواهدکشید و با خود زمزمه خواهد کرد خدا را شکر در فضایی نفس میکشم که خبری از حیوانصفتانی همچون داعش و النصره نیست و خدا را سپاس که به برکت فداکاریهای شهدای مدافع حرم دلهره و اضطرابِ از دست دادن جان و مال و ناموسم را ندارم. شهدایی که با خون خود خاک سوریه و عراق را سرخ کردند تا هیچکدام از جادههای وطن به جاده یوتیوب ختم نشود.
پیشنهاد میشود لذت خواندن سفرنامهای که اشک و لبخند در لابهلای واژههای آن باهم عجین شدهاند را از دست ندهید. شخصیت شهدایی همچون شهید «محمدخانی» را بهتر بشناسید و از ایشان الگو بگیرید؛ و مهمتر از اینها، قدر «امنیت»، این ارزشمندترین عطیه الهی در کشورمان، را بیشتر بدانید. و بهپاس آن سجده شکر بهجای آورید.
